Jogurt grecki w cateringu dietetycznym FitApetit – wartości odżywcze i zastosowanie

jogurt grecki w cateringu dietetycznym Jogurt grecki w cateringu dietetycznym FitApetit – wartości odżywcze i zastosowanie

Jogurt grecki to jogurt odcedzony z części serwatki, dlatego jest gęstszy i ma więcej białka niż zwykły jogurt naturalny. W 100 g pełnotłustego jogurtu greckiego jest ok. 9 g białka, 5 g tłuszczu i 97 kcal, a w wersji beztłuszczowej 10,2 g białka i 59 kcal (dane USDA). Zawiera też laktozę, choć niewiele, ok. 2,5–2,9 g w 100 g.

Wartości odżywcze jogurtów w sklepach różnią się między produktami, bo pod nazwą „jogurt typu greckiego” sprzedaje się również jogurty zagęszczane inaczej niż przez odcedzenie. Dlatego przy wyborze najważniejsza jest etykieta.

W artykule omawiamy wartości odżywcze jogurtu greckiego i sprawdzamy, czy jogurt grecki jest zdrowy, ile ma laktozy, jaki ma indeks glikemiczny i czy jest lekkostrawny. Pokazujemy też, jak wykorzystać go w kuchni zamiast śmietany i majonezu. Na końcu wyjaśniamy, jak wygląda jadłospis w diecie pudełkowej Fit Apetit.

Jogurt grecki – czym się różni od innych jogurtów?

Jogurt grecki powstaje w wyniku fermentacji mleka (krowiego, a w tradycyjnych przepisach także owczego) odpowiednimi kulturami bakterii, a następnie odcedzenia części serwatki. W efekcie otrzymujemy gęsty, bardziej skoncentrowany produkt o wysokiej zawartości białka i kremowej konsystencji. Odcedzona kwaśna serwatka jest produktem ubocznym, którego ilość producenci starają się ograniczać (Karastamatis i in., „Foods”, 2022). Jogurt grecki jest lekko kwaśny – to efekt fermentacji.

W kuchni jogurt grecki często zastępuje śmietanę w zupach, sosach i deserach. Według bazy USDA 100 g pełnotłustego jogurtu greckiego to 97 kcal i 5 g tłuszczu, a 100 g kwaśnej śmietany 198 kcal i 19,4 g tłuszczu. Białka jogurt ma prawie cztery razy więcej (9 g wobec 2,4 g).

Część produktów na rynku to „jogurty typu greckiego”, w których zamiast odcedzania serwatki stosuje się mleko w proszku czy substancje zagęszczające. Skład i tabela wartości odżywczych na opakowaniu pokazują, ile białka i tłuszczu ma konkretny jogurt. Jeśli zależy Ci na białku, porównaj tę wartość w kilku produktach.

Gęsty jogurt grecki w miseczce

Wartości odżywcze jogurtu greckiego

Jogurt grecki wyróżnia się znacznie wyższą zawartością białka niż klasyczny jogurt naturalny. W 100 g produktu znajdziemy ok. 9 g białka. Wersje beztłuszczowe mają jeszcze więcej białka przy niższej kaloryczności, a pełnotłusty jogurt grecki w bazie USDA ma ok. 5 g tłuszczu w 100 g. Oto wartości w 100 g pełnotłustego jogurtu greckiego naturalnego wg bazy USDA (rekord 171304):

  • Kaloryczność: 97 kcal
  • Białko: 9 g
  • Tłuszcz: 5 g (w tym 2,4 g nasyconych kwasów tłuszczowych)
  • Węglowodany: ok. 4 g (laktozy ok. 2,6 g wg rekordu 2259794 dla pełnotłustego jogurtu greckiego, a w wersjach niskotłuszczowej i beztłuszczowej 2,5–2,9 g wg rekordów 170903 i 170894)
  • Witaminy: ryboflawina (witamina B2) 0,28 mg, witamina B12 0,75 µg
  • Składniki mineralne: wapń 100 mg, fosfor 135 mg, selen 9,7 µg

Tabela zestawia wartości odżywcze pełnotłustego i beztłuszczowego jogurtu greckiego ze zwykłym jogurtem naturalnym (w 100 g, baza USDA FoodData Central):

Składnik Jogurt grecki pełnotłusty (171304) Jogurt grecki beztłuszczowy (170894) Jogurt naturalny pełnotłusty (171284)
Energia 97 kcal 59 kcal 61 kcal
Białko 9 g 10,2 g 3,5 g
Tłuszcz 5 g 0,4 g 3,3 g
Węglowodany 4 g 3,6 g 4,7 g
Wapń 100 mg 110 mg 121 mg
Fosfor 135 mg 135 mg 95 mg
Witamina B12 0,75 µg 0,75 µg 0,37 µg

Jogurt grecki ma wysoką zawartość białka. W wersji pełnotłustej białko daje ok. 37% energii, a to określenie wolno stosować od 20%. Jest też źródłem fosforu (100 g pokrywa 19% referencyjnej wartości spożycia, w skrócie RWS), witaminy B12 (30% RWS), ryboflawiny (20% RWS) i selenu (18% RWS). Wapnia ma 100 mg, czyli 12,5% RWS – mniej niż próg 15% w 100 g, od którego co do zasady produkt można nazwać źródłem wapnia, i mniej niż zwykły jogurt naturalny (121 mg). Jogurt grecki jest gęsty, bo przy produkcji odcedza się z niego serwatkę, a razem z nią część laktozy. Węglowodanów jest w nim nieco mniej niż w klasycznym jogurcie naturalnym (4 g wobec 4,7 g w 100 g). Jak jogurt wpływa na poziom glukozy we krwi, opisujemy niżej, w części o cukrzycy. Białko przyczynia się do wzrostu masy mięśniowej. Jogurt grecki ma go ponad dwa i pół raza więcej niż zwykły jogurt naturalny (9 g wobec 3,5 g w 100 g).

Czy jogurt grecki tuczy? Żaden pojedynczy produkt nie tuczy sam w sobie – liczy się bilans energii w całym jadłospisie. Pełnotłusty jogurt grecki ma 97 kcal w 100 g, a beztłuszczowy 59 kcal, więc na diecie redukcyjnej łatwo wybrać wersję o niższej zawartości tłuszczu.

Czy wiesz, że przy odcedzaniu jogurtu greckiego powstaje kwaśna serwatka, a badacze z Uniwersytetu Rolniczego w Atenach sprawdzali, jak zmniejszyć jej ilość? Odcedzanie po 24 godzinach zamiast od razu po fermentacji dało o ok. 8% więcej jogurtu i o ok. 11% mniej serwatki.

Dla kogo jogurt grecki w diecie pudełkowej?

Jogurt grecki przyda się w kilku sytuacjach.

  • Gdy chcesz zjeść więcej białka. W 100 g jogurtu greckiego jest ok. 9–10 g białka, więc łatwo dodać go do śniadania, koktajlu albo przekąski. Więcej o zapotrzebowaniu piszemy we wpisie o diecie wysokobiałkowej.
  • Gdy szukasz zamiennika śmietany lub majonezu. W sosach i dressingach jogurt grecki ma mniej kalorii niż kwaśna śmietana (97 wobec 198 kcal w 100 g) i majonez (680 kcal w 100 g).
  • Gdy masz cukrzycę. Jogurt naturalny bez dodatku cukru ma niski indeks glikemiczny, ale o ilości i porze jedzenia produktów mlecznych decyduje plan ustalony z lekarzem lub dietetykiem (szczegóły niżej).
  • Gdy jesteś na diecie lekkostrawnej. Czy jogurt grecki jest lekkostrawny? Zależy od zawartości tłuszczu. Zalecenia Narodowego Centrum Edukacji Żywieniowej (NCEŻ) dla tej diety wymieniają naturalne produkty mleczne bez dodatku cukru, o zawartości tłuszczu do 2%, np. jogurt i skyr. Pełnotłusty jogurt grecki ma ok. 5% tłuszczu, więc w tej diecie lepiej wybrać wersję chudą lub beztłuszczową.
  • Gdy nie jesz nabiału. Zwykły jogurt grecki nie wchodzi w grę, ale w sklepach są roślinne zamienniki jogurtu, np. kokosowe czy sojowe. W ofercie Fit Apetit są diety Vegan i Gluten&Dairy Free, a ich skład znajdziesz na stronach tych diet.

Czy cukrzyk może jeść jogurt grecki? Jogurt grecki naturalny, bez dodatku cukru, może znaleźć się w jadłospisie osoby z cukrzycą, jeśli mieści się w jej planie posiłków. W analizie bazy indeksu glikemicznego Uniwersytetu w Sydney (Wolever, „Journal of Nutrition”, 2017) 93 jogurty miały średni indeks glikemiczny 34, a 43 jogurty naturalne – 27, czyli wyraźnie mniej niż średnia 41 dla 50 jogurtów słodzonych. Różnicę tłumaczy wyższy stosunek białka do węglowodanów w jogurtach naturalnych. Ta sama analiza zwraca uwagę, że jogurt podnosi poziom insuliny bardziej, niż wskazuje jego indeks glikemiczny. Ilość jogurtu i to, z czym go jeść, ustal z lekarzem prowadzącym lub dietetykiem.

Prozdrowotne właściwości jogurtu greckiego

Właściwości jogurtu greckiego wynikają z jego składu. Unijny rejestr oświadczeń zdrowotnych (rozporządzenie 432/2012) pozwala opisać je tylko w brzmieniu z wykazu albo w brzmieniu o tym samym znaczeniu i tylko dla składników, których produkt dostarcza w odpowiedniej ilości:

  • Białko przyczynia się do wzrostu masy mięśniowej, pomaga w utrzymaniu masy mięśniowej i w utrzymaniu zdrowych kości. Jogurt grecki ma wysoką zawartość białka, więc to oświadczenie można do niego odnieść. O roli białka przy treningu siłowym piszemy we wpisie o diecie na masę mięśniową.
  • Fosfor pomaga w utrzymaniu zdrowych kości. Jogurt grecki jest źródłem fosforu. Podobnego oświadczenia o wapniu nie można tu użyć, bo wapnia jest mniej niż 15% RWS w 100 g.
  • Witamina B12 pomaga w prawidłowej produkcji czerwonych krwinek i przyczynia się do zmniejszenia uczucia zmęczenia i znużenia. W 100 g jogurtu greckiego jest 30% RWS tej witaminy.
  • Ryboflawina (witamina B2) przyczynia się do utrzymania prawidłowego metabolizmu energetycznego.
  • Żywe kultury jogurtowe poprawiają trawienie zawartej w produkcie laktozy u osób mających trudności z trawieniem laktozy. Warunkiem jest co najmniej 108 CFU żywych kultur starterowych (Lactobacillus delbrueckii subsp. bulgaricus i Streptococcus thermophilus) w 1 g jogurtu.

Jogurt grecki bywa też przedstawiany jako produkt, który chroni przed osteoporozą, wspiera jelita, stabilizuje poziom cukru albo pomaga utrzymać prawidłową masę ciała. Takie twierdzenia o samym jogurcie nie mają dziś pokrycia w unijnym rejestrze oświadczeń. To, czy jogurt pomoże w kontroli masy ciała, zależy od całego jadłospisu, a nie od jednego produktu.

Jogurt grecki podany z dodatkami

Przeciwwskazania – na co uważać?

Niektóre osoby powinny jednak zachować ostrożność przy jedzeniu jogurtu greckiego:

  • Alergia na białka mleka krowiego. W takiej sytuacji konieczne jest unikanie wszystkich wyrobów mlecznych, w tym jogurtów krowich, a także owczych i kozich.
  • Nietolerancja laktozy. Jogurt grecki ma ok. 2,5–2,9 g laktozy w 100 g. Większość osób z upośledzonym trawieniem laktozy toleruje do 12 g laktozy w jednej porcji bez objawów albo z niewielkimi objawami. Większe ilości bywają lepiej znoszone, gdy rozłoży się je na cały dzień (EFSA, 2010). Objawy zdarzają się jednak u niektórych osób już po mniej niż 6 g. Według NCEŻ fermentowane produkty mleczne, takie jak jogurt naturalny i kefir, mogą być lepiej tolerowane niż mleko, bo bakterie mlekowe rozkładają część laktozy. Przy silnych objawach wybierz jogurt bez laktozy albo roślinny i omów dietę z lekarzem lub dietetykiem.
  • Dieta niskotłuszczowa. Istnieją odtłuszczone warianty jogurtu greckiego (0,4 g tłuszczu w 100 g wg USDA), ale klasyczna wersja ma ok. 5 g tłuszczu, a w jogurtach typu greckiego bywa go więcej. Przy rygorystycznych planach ograniczających tłuszcze sprawdzaj na etykiecie, ile tłuszczu ma konkretny jogurt.

Jeśli nie możesz jeść nabiału, a chcesz zamawiać gotowe posiłki, napisz do naszego dietetyka na adres dietetyk@fitapetit.com.pl. Pomoże dobrać dietę.

Jak wykorzystać jogurt grecki w kuchni?

Jogurt grecki pasuje do śniadań, obiadów i kolacji. Można go użyć na przykład w takich potrawach:

  • Koktajle. Jogurt miksuje się z owocami (np. jagodami, bananami) i odrobiną masła orzechowego.
  • Dipy i sosy. Sos jogurtowy (czosnkowy, ziołowy) podaje się do warzyw lub mięs zamiast sosu na majonezie.
  • Sałatki. Jogurt połączony z musztardą, miodem czy sokiem z cytryny daje kremowy dressing.
  • Zupy. Jogurtem zamiast śmietany zabiela się zupy, np. krem z buraków czy chłodnik.
  • Desery. Jogurt dobrze łączy się z owocami, orzechami i miodem.

Jogurt najlepiej dodawać do potraw na końcu i nie gotować go długo, bo wysoka temperatura niszczy żywe kultury bakterii.

W cateringu dietetycznym Fit Apetit jadłospis zmienia się każdego dnia, dlatego nie obiecujemy jogurtu greckiego w konkretnym zestawie. Każde danie ma opis z kalorycznością i rozkładem makroskładników, a w dietach z wyborem menu (Basic, Comfort, Fit, Pro) dania wybierasz samodzielnie.

Sos z przepisu poniżej przygotujesz w kilka minut i dodasz go do sałatki, także tej z diety pudełkowej. Codzienne gotowanie zajmuje jednak znacznie więcej czasu. Gotowe posiłki na dni, w których nie chcesz gotować, zamawiasz od jednego dnia. Dowozimy do ponad 1400 miejscowości w Polsce. W województwie podlaskim dietę pudełkową w Łomży dowozimy w godzinach 00:00–08:00, a paczka zostaje w miejscu wskazanym przez Ciebie w panelu. W sprawach zamówienia i dostawy pomoże Biuro Obsługi Klienta pod numerem 607 07 90 40.

Czy wiesz, że w kuchni greckiej popularny jest sos tzatziki, przygotowywany na bazie jogurtu greckiego, ogórków i czosnku, podawany do grillowanych mięs lub pieczywa?

Przykładowy przepis z jogurtem greckim

Sos jogurtowy z ziołami do warzyw i mięs

Sposób przygotowania:

W miseczce połącz jogurt grecki z koperkiem lub natką pietruszki, odrobiną soli i pieprzu. Jeśli używasz czosnku, drobno go posiekaj i dodaj do sosu. Dla lekkiego kwasku możesz dodać kilka kropel soku z cytryny. Sos podawaj jako dip do pokrojonych w słupki warzyw, pieczonego mięsa czy sałatek w diecie pudełkowej. Zastąpi cięższe sosy na bazie śmietany.

Źródła


Autor – zespół dietetyków Fit Apetit

Potrzebujesz pomocy w wyborze konkretnej diety lub zestawu dań?

Skontaktuj się z naszym zespołem dietetyków, który pomoże Ci wybrać odpowiednią dietę.

Dobierz dietę z kalkulatorem

Jesteśmy od pon. do pt. w godz.: 8:00 – 17:00.

Potrzebujesz pomocy w wyborze konkretnej diety lub zestawu dań?

Zobacz także

Aplikacja FitChoice

- narzędzie Twojej diety pudełkowej

Pobierz aplikację FitChoice

Możliwość samodzielnego wyboru dań

Możliwość oceniania posiłków

Funkcja zaproś znajomych z kodem rabatowym

Zmiany adresów i terminów dostaw