Jak nie przesadzić z jedzeniem w czasie świąt – zasady na Wigilię i dzień po

Rodzina przy świątecznym stole podczas nakładania niewielkiej porcji

Żeby nie przesadzić z jedzeniem w święta, jedz w Wigilię regularnie od śniadania, nakładaj mniejsze porcje i jedz wolniej. Głodówka przed kolacją nie pomaga, bo według Narodowego Centrum Edukacji Żywieniowej (NCEŻ) wygłodzenie może utrudniać kontrolowanie wielkości porcji. Naszym zdaniem po świętach wystarczy wrócić do zwykłych posiłków.

Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ) pisze, że święta nie muszą kończyć się przejedzeniem ani przybraniem na wadze, a NCEŻ pisze to samo o wzroście masy ciała. Zasady jedzenia z tego tekstu dotyczą dorosłych, którzy nie mają zaleconej diety ani zaburzeń odżywiania. Gdy podejrzewasz je u siebie, zacznij od sekcji o zaburzeniach odżywiania niżej.

Piszemy, jak jeść przed Wigilią i przy stole, co pić, jak ruszyć się bez odpracowywania posiłków, co zrobić dzień po, jak przechować resztki, kiedy objawy wymagają pomocy lekarza i czym przejedzenie różni się od zaburzeń odżywiania.

 | 

Święta bez głodówki – jak jeść przed Wigilią

Przed Wigilią i w święta jedz regularne posiłki, według Narodowego Centrum Edukacji Żywieniowej (NCEŻ, tekst z 2018 r.) co 3–4 godziny, zaczynając od śniadania. Głodówka przed Wigilią, jak pisze NCEŻ w 2022 r., nie sprawi, że zjesz w sumie mniej kalorii, a wygłodzenie może utrudniać kontrolowanie wielkości porcji.

Głodówki przed świętami odradza też NFZ w tekście z 12 grudnia 2025 r. i radzi jeść regularnie, najlepiej małe objętościowo posiłki.

Na samą Wigilię portal pacjent.gov.pl w archiwalnym tekście z 24 grudnia 2020 r., opartym na poradach NCEŻ, radzi zjeść śniadanie i lekki posiłek w południe, nie pomijać głównych posiłków i nie podjadać między nimi. NCEŻ pisze, że te posiłki mogą być lekkostrawne i delikatnie mniejsze niż zwykle, ale nie należy z nich rezygnować. Dlatego naszym zdaniem ważne jest, żeby do stołu nie siadać bardzo głodnym.

Osoba z cukrzycą, chorobą przewlekłą, w ciąży albo z dietą zaleconą przez lekarza powinna także w święta trzymać się zaleceń swojego lekarza lub dietetyka.

Świąteczne jedzenie przy stole – porcje, warzywa i tempo

Przy świątecznym stole nakładaj mniejsze porcje i jedz wolniej. W przeglądzie Cochrane z 2015 r. ludzie jedli więcej, gdy dostawali większe porcje, a w przeglądzie 22 badań z metaanalizą (Robinson i wsp., 2014) wolniejsze jedzenie wiązało się z mniejszym spożyciem energii.

Przegląd Cochrane objął 72 badania, a ich ryzyko błędu autorzy ocenili jako niejasne albo wysokie. Jakość dowodów w jego metaanalizie 58 badań oceniono jako umiarkowaną. Nie jest też pewne, czy zmniejszanie już małych porcji działa tak samo.

Tradycja spróbowania każdej potrawy nie jest naszym zdaniem obowiązkiem. Na talerz NFZ radzi nakładać to, na co ma się ochotę, i nie sugerować się namowami innych osób. O próbowaniu wszystkiego, ale w niedużych ilościach, pisze z kolei portal pacjent.gov.pl.

Dokładki można odmówić. Można wtedy, jak radzi NCEŻ, pochwalić umiejętności kulinarne osoby, która częstuje, i powiedzieć, że przejedzenie mogłoby skończyć się dyskomfortem, a NFZ radzi nie zmuszać się do jedzenia bez głodu. To, czego się nie zje, według obu instytucji można odłożyć na później albo zapakować na kolejny dzień.

Uczucie sytości dają według NCEŻ między innymi warzywa lub owoce zajmujące około połowy objętości talerza, a dziennie warto zjeść ich co najmniej 400 g. Tyle samo podaje Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) dla osób powyżej 10. roku życia. Naszym zdaniem łatwo zacząć od tego, co zwykle jest na świątecznym stole, czyli od kapusty, buraków i surówek.

NFZ radzi jeść powoli. NFZ i NCEŻ piszą, że sygnał o nasyceniu dociera z opóźnieniem, ale żadne z tych źródeł nie podaje, po ilu minutach. Wyniki badań z przeglądu Robinson i wsp. różniły się jednak między sobą, a tempo jedzenia nie miało istotnego związku z głodem pod koniec posiłku ani do 3,5 godziny po nim.

Sam mniejszy talerz nie jest pewnym sposobem. W przeglądzie 9 eksperymentów (Robinson i wsp., 2014) wielkość naczyń nie miała powtarzalnego wpływu na ilość jedzenia, a w badaniu Kosīte i wsp. z 2019 r. na 134 dorosłych nie było wyraźnych dowodów na różnicę. Przegląd Cochrane obejmował naczynia razem z porcjami i opakowaniami, ale autorzy badania z 2019 r. piszą, że wcześniejsze metaanalizy mogły znacznie zawyżyć wpływ wielkości talerza.

Na co dzień przydają się teksty o tym, jak zmniejszyć apetyt, i o tym, czym jest indeks sytości.

Co pić w święta – woda, kompot i alkohol

W święta zamieniaj słodzone napoje na wodę, jak radzi NFZ, i sięgaj po napoje niesłodzone. Alkohol nie ułatwia umiaru, bo w metaanalizie Kwok i wsp. z 2019 r. po napojach alkoholowych młodsi dorośli (18–37 lat) jedli więcej.

W przerwach między posiłkami warto według NCEŻ nawadniać się napojami niesłodzonymi, na przykład wodą. Na okres świąteczny NFZ wymienia też kompot z suszu bez dodawania cukru.

Normy Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego PZH (NIZP-PZH) z 2024 r. i Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) podają dla dorosłych 2000 ml wody na dobę dla kobiet i 2500 ml dla mężczyzn, a normy NIZP-PZH podają więcej w ciąży i przy karmieniu piersią. Ta ilość obejmuje wodę z napojów i z jedzenia, stan na 6 listopada 2026 r.

W metaanalizie Kwok i wsp. zebrano 22 badania z 701 uczestnikami, a do obliczeń weszło 12 badań. Po alkoholu uczestnicy nie jedli mniej, żeby wyrównać energię z napoju. Wynik dotyczy zdrowych osób w wieku 18–37 lat.

WHO w Europie w styczniu 2023 r. napisała, że żadna ilość alkoholu nie jest bezpieczna dla zdrowia. Ulotka na stronie Krajowego Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom (KCPU) zamiast o bezpiecznym piciu mówi o piciu na poziomie niskiego ryzyka szkód. Ta sama ulotka wymienia przeciwwskazania do picia alkoholu, między innymi ciążę i jej planowanie, karmienie piersią, choroby i przyjmowanie leków, podeszły wiek i uzależnienie od alkoholu.

Do alkoholu nikt naszym zdaniem nie powinien namawiać przy stole ani dopytywać, dlaczego ktoś nie pije.

O dniu po imprezie z alkoholem piszemy w tekście o tym, co jeść na kaca.

Po świątecznym przejedzeniu – spacer, zgaga i dzień po

Naszym zdaniem po świątecznym przejedzeniu wystarczy wrócić do zwykłych posiłków, bez głodówki, odpracowywania jedzenia i diety oczyszczającej. Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej (NCEŻ) nazywa błędnym przekonanie, że świętowanie musi skończyć się wzrostem masy ciała, wyrzutami sumienia i ograniczeniami w jedzeniu.

NCEŻ radzi co jakiś czas wstawać od stołu, a NFZ nie spędzać przy nim całego dnia i wyjść na spacer z bliskimi. Amerykański serwis MedlinePlus przy niestrawności radzi unikać wysiłku zaraz po posiłku. Naszym zdaniem spacer nie jest karą za jedzenie i nie musi niczego wyrównywać. NFZ pisze też, że w święta nie trzeba skupiać się na liczeniu kalorii.

Naszym zdaniem dieta oczyszczająca po świętach nie jest potrzebna. Amerykański Narodowy Ośrodek Medycyny Komplementarnej i Integracyjnej (NCCIH) w tekście z marca 2025 r. pisze, że badań programów detoksykacyjnych jest niewiele i są niskiej jakości. Klein i Kiat w 2015 r. nie znaleźli badań randomizowanych oceniających komercyjne diety detoksykacyjne u ludzi. NCCIH wymienia też możliwe skutki postu, takie jak bóle głowy, omdlenia, osłabienie i odwodnienie.

Gdy po obfitym posiłku pojawia się zgaga, brytyjska publiczna służba zdrowia (NHS) radzi nie jeść 3–4 godziny przed snem i nie nosić ubrań ciasnych w pasie. Amerykański Narodowy Instytut Cukrzycy, Chorób Przewodu Pokarmowego i Nerek (NIDDK) podaje, że gdy objawy refluksu pojawiają się w nocy lub na leżąco, jedzenie co najmniej 3 godziny przed położeniem się może je zmniejszać. Więcej piszemy o diecie na zgagę.

Zgaga przez większość dni to powód do wizyty u lekarza. Przy nagłym bólu, dyskomforcie lub pieczeniu w klatce piersiowej, które nie mijają, zadzwoń pod 112. Wybrane objawy po obfitym posiłku podajemy w tabeli niżej.

Resztki po świętach – jak je przechować

Po świętach schowaj resztki do lodówki, zanim miną 2 godziny w temperaturze pokojowej, jak radzi Główny Inspektorat Sanitarny (GIS), a czas na stole naszym zdaniem się wlicza. Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ) podaje, że ugotowane potrawy można trzymać w lodówce do 3 dni, a ryby i owoce morza do 2 dni.

Jak przechowywać świąteczne resztki, podają GIS, NFZ, portal NIZP-PZH, amerykańska Agencja Żywności i Leków (FDA) i amerykański National Center for Home Food Preservation (NCHFP), stan na 6 listopada 2026 r.:

  • do 2 godzin w temperaturze pokojowej według GIS i FDA, a czas na stole wliczamy w te 2 godziny,
  • w lodówce najlepiej poniżej 5°C, według GIS,
  • w lodówce ugotowane potrawy nie dłużej niż 3 dni według NFZ, a 2–3 dni według portalu NIZP-PZH,
  • ryby i owoce morza w lodówce do 2 dni według NFZ, który nie podaje, czy chodzi o ryby surowe, czy gotowane, a surowe ryby do 1 dnia według portalu NIZP-PZH,
  • odgrzewanie do temperatury powyżej 70°C, według GIS,
  • zamrażarka dla resztek, których nie planujesz zjeść w ciągu 3 dni, według NFZ, a przy rybach trzeba liczyć się z krótszym terminem podanym wyżej,
  • mrożenie nabiału NFZ odradza, choć według NCHFP sery twarde i półtwarde w razie potrzeby można mrozić, ale mogą się wtedy kruszyć.

Łatwo psujące się resztki, które stały w temperaturze pokojowej dłużej niż 2 godziny, FDA radzi wyrzucić, a duże ilości resztek dzielić między płytkie pojemniki, żeby szybciej się schłodziły.

FDA podaje, że zatrucie pokarmowe może objawiać się między innymi wymiotami, biegunką i bólem brzucha. Ta sama agencja pisze o większym ryzyku między innymi u kobiet w ciąży, małych dzieci, osób starszych i osób z osłabioną odpornością, wśród których wymienia osoby po przeszczepach oraz z HIV/AIDS, nowotworem lub cukrzycą. Gdy podejrzewasz zatrucie, FDA radzi od razu skontaktować się z lekarzem. Przy objawach z pierwszego wiersza tabeli w następnej sekcji zadzwoń pod 112.

Naszym zdaniem to, na co nie masz ochoty, lepiej zamrozić albo zapakować bliskim, niż dojadać z poczucia obowiązku.

Kiedy przejedzenie w święta wymaga pomocy lekarza

Niestrawność po świątecznym posiłku zwykle nie wymaga wizyty u lekarza, jak podaje brytyjska służba zdrowia (NHS). Zadzwoń natychmiast pod 112 między innymi przy nagłym bólu lub dyskomforcie w klatce piersiowej, który nie mija, silnym bólu brzucha, który zaczął się nagle, krwawych wymiotach i czarnym, smolistym stolcu.

Czarny, smolisty stolec i krwawe wymioty mogą oznaczać krwawienie z przewodu pokarmowego. MedlinePlus radzi wtedy zadzwonić pod numer alarmowy albo pojechać na oddział ratunkowy, a NHS przy krwawych wymiotach, które ustały i nie dały innych objawów, zaleca pilną pomoc lekarską. Przy takich objawach zadzwoń pod 112.

Według amerykańskiego serwisu MedlinePlus niestrawność może wynikać z jedzenia za dużo lub za szybko, z tłustych potraw albo z jedzenia w stresie. NHS wymienia wśród objawów zgagę, uczucie pełności i wzdęcie, nudności, odbijanie, oddawanie gazów oraz cofanie się pokarmu lub gorzkiego płynu.

Jakie objawy wymagają pilnej pomocy

Tabela pokazuje, co zrobić, gdy uczuciu przejedzenia towarzyszą objawy, które NHS, NIDDK, MedlinePlus, pacjent.gov.pl i NFZ uznają za powód do reakcji. Gdy objawy pasują do dwóch wierszy, wybierz pilniejszą pomoc.

Co robić Objawy Źródło
Zadzwoń pod 112
  • nagły ból lub dyskomfort w klatce piersiowej, który nie mija (może przypominać ściskanie, ucisk, pieczenie albo niestrawność)
  • ból w klatce piersiowej dający uczucie ściskania lub napięcia
  • ból promieniujący do lewego lub prawego ramienia, szyi, żuchwy, brzucha lub pleców
  • ból w klatce z potami, nudnościami, zawrotami głowy lub dusznością
  • bardzo ciężka duszność, gdy trudno złapać powietrze albo mówić
  • nasilona duszność
  • blada, sina lub szara skóra albo usta
  • utrata przytomności
  • krwawe wymioty, także takie, które już ustały
  • czarne, smoliste stolce
  • uporczywe wymioty, zwłaszcza z domieszką krwi
  • krwawienie z odbytu, które nie ustaje, albo duża ilość krwi
  • silny ból brzucha, który zaczął się nagle
  • ostry ból brzucha
  • ból brzucha z zielonymi wymiotami albo wymiotami przypominającymi fusy z kawy, z czarnym, lepkim stolcem, z całkowitą niemożnością oddania moczu, stolca lub gazów albo z trudnościami w oddychaniu
  • krew w stolcu, krwawe wymioty lub czarny stolec razem z bólem w klatce piersiowej, trudnościami w oddychaniu, zawrotami głowy albo silnym bólem brzucha
NHS, MedlinePlus, pacjent.gov.pl, NFZ
Od razu do lekarza
  • ból klatki piersiowej, żuchwy, szyi lub ramienia poza przypadkami z pierwszego wiersza, także taki, który przychodzi i odchodzi albo szybko minął (przy podejrzeniu zawału zadzwoń pod 112, nawet gdy ból ustępuje i wraca)
  • trudne lub bolesne połykanie
  • częste, powtarzające się wymioty poza przypadkami z pierwszego wiersza
  • krew w stolcu
  • silny ból brzucha, który utrzymuje się bez przerwy
  • ból brzucha, który nagle się bardzo nasila
  • ból brzucha w ciąży
  • ból brzucha z biegunką lub wymiotami, które nie mijają od kilku dni, poza przypadkami z pierwszego wiersza
  • długo utrzymujące się wzdęcie lub obrzęk brzucha
  • duszność poza przypadkami z pierwszego wiersza
  • zgaga, która się nasila
  • utrata masy ciała bez starań lub utrata apetytu
  • zażółcenie oczu lub skóry
NIDDK, NHS, MedlinePlus, NHLBI
Umów wizytę u lekarza
  • niestrawność wraca albo nie mija
  • uczucie guza w brzuchu
  • niedokrwistość z niedoboru żelaza
  • zgaga przez większość dni
  • zmiany nawyków i leki z apteki nie pomagają
NHS, NIDDK
Wybrane objawy po obfitym posiłku według NHS, NIDDK, MedlinePlus, NHLBI, pacjent.gov.pl (tekst archiwalny z 2022 r.) i NFZ (komunikat z kwietnia 2026 r.), stan na 9 listopada 2026 r. NHS podaje brytyjski numer 999, a w Polsce karetkę wzywa się pod numerem 112 lub 999.

Według NHS krwawe wymioty mogą być czerwone, brunatne albo czarne i przypominać fusy z kawy.

NHS ostrzega, że ból w klatce piersiowej i towarzyszące mu objawy z pierwszego wiersza mogą oznaczać zawał serca. Według MedlinePlus ból żuchwy, klatki piersiowej lub pleców, silne poty, lęk albo poczucie zagrożenia przy niestrawności to możliwe objawy zawału i wymagają natychmiastowej pomocy. Gdy podejrzewasz zawał albo masz inne objawy z pierwszego wiersza, zadzwoń od razu pod 112. NHS radzi przy zawale nie jechać do szpitala za kierownicą, a amerykański Narodowy Instytut Serca, Płuc i Krwi (NHLBI) odradza też podwożenie przez kogoś innego.

Gdzie szukać pomocy w święta

Gdy przychodnia jest zamknięta, a masz objawy z drugiego wiersza i nie masz objawów z pierwszego, możesz pójść do placówki nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej. Nie dotyczy to bólu w klatce piersiowej, żuchwie, szyi lub ramieniu, duszności ani podejrzenia krwawienia z przewodu pokarmowego. Przy podejrzeniu zawału zadzwoń pod 112. NFZ wskazuje w takich stanach szpitalny oddział ratunkowy (SOR). Z bólem w klatce piersiowej, także takim, który już minął, nie czekaj do otwarcia przychodni, a gdy masz wątpliwości, zadzwoń pod 112. Do placówki nocnej NFZ kieruje przy nagłym pogorszeniu zdrowia, gdy nie ma objawów sugerujących bezpośrednie zagrożenie życia, a lekarz dyżurny udziela porad także przez telefon. Z dusznościami NFZ odsyła do SOR lub izby przyjęć, z zastrzeżeniem, że chodzi tylko o stany nagłe i zagrożenie życia.

Krwawienie z przewodu pokarmowego NFZ wymienia wśród stanów ciężkich, w których pomagają SOR i izby przyjęć. Według NHS krwawe wymioty często są objawem krwawienia w żołądku lub przełyku, a czarny stolec może być objawem krwawienia w żołądku lub jelitach. Gdy masz wątpliwości, czy skorzystać z nocnej i świątecznej opieki, NFZ radzi skonsultować się z lekarzem. Jeśli to mogą być objawy z pierwszego wiersza, zadzwoń pod 112.

Jak podają NFZ w komunikacie z 23 grudnia 2025 r. i pacjent.gov.pl, w święta placówki nocnej i świątecznej opieki są otwarte przez całą dobę. NFZ wymienia wśród powodów wizyty w takiej placówce także biegunkę lub wymioty, szczególnie u dzieci lub osób w podeszłym wieku, oraz bóle brzucha, które nie ustępują mimo leków rozkurczowych. Przy uporczywych wymiotach albo ostrym bólu brzucha NFZ radzi wezwać zespół ratownictwa medycznego. Przy zatruciu w stanie ciężkim NFZ wskazuje oddziały ratunkowe i izby przyjęć. Adresy placówek są w serwisie pacjent.gov.pl, a gdy nie wiesz, gdzie się zgłosić, NFZ radzi zadzwonić na bezpłatną, całodobową infolinię 800 190 590. Przy zagrożeniu zdrowia lub życia trzeba wezwać zespół ratownictwa medycznego.

Przejedzenie w święta a zaburzenia odżywiania

Naszym zdaniem jednorazowe przejedzenie w święta to coś innego niż zaburzenie odżywiania. Według brytyjskiej służby zdrowia (NHS) głównym objawem zaburzenia z napadami objadania się jest jedzenie dużej ilości w krótkim czasie i niemożność przerwania jedzenia mimo najedzenia się.

Zaburzenie z napadami objadania się to, jak opisuje NHS, poważny problem ze zdrowiem psychicznym, przy którym ktoś regularnie je dużo w krótkim czasie, aż do nieprzyjemnego uczucia pełności, i nie czuje, że ma nad tym kontrolę. NHS dodaje tu jedzenie bez głodu, bardzo szybkie jedzenie, jedzenie w samotności lub potajemnie oraz poczucie przygnębienia, winy, wstydu albo obrzydzenia po napadzie.

Ta sama służba zdrowia wymienia też sygnały zaburzeń odżywiania w ogóle:

  • częste martwienie się masą ciała i sylwetką,
  • unikanie spotkań, na których będzie jedzenie,
  • jedzenie bardzo małych ilości,
  • wywoływanie wymiotów albo branie środków przeczyszczających po jedzeniu,
  • zbyt duży wysiłek fizyczny,
  • bardzo sztywne nawyki związane z jedzeniem,
  • zmiany nastroju, na przykład wycofanie, lęk lub przygnębienie.

Do objawów fizycznych NHS zalicza między innymi uczucie zimna, zmęczenie, zawroty głowy, kołatanie serca, omdlenia i problemy z trawieniem.

Gdy te sygnały lub objawy dotyczą ciebie, NHS radzi jak najszybciej pójść do lekarza, a NIDDK podzielić się obawami z pracownikiem ochrony zdrowia. Gdy dotyczą bliskiej osoby, NHS radzi powiedzieć jej o swoich obawach, zachęcić do wizyty i zaproponować pójście razem. Gdy ktoś traci przytomność albo ma inne objawy z pierwszego wiersza tabeli, zadzwoń pod 112.

O jedzeniu pod wpływem emocji piszemy w tekście o uzależnieniu od jedzenia.

Najczęstsze pytania o jedzenie w święta

Jak nie przejeść się w święta?

Jedz w Wigilię regularnie od śniadania, nakładaj mniejsze porcje i jedz wolniej. Według NCEŻ głodówka przed kolacją nie sprawi, że zjesz w sumie mniej kalorii. Dokładki możesz odmówić, a to, czego nie zjesz, odłożyć na później.

Czy po jednym dniu obżarstwa można przytyć?

NFZ pisze, że święta nie muszą kończyć się przybraniem na wadze, a NCEŻ nazywa błędnym przekonanie, że świętowanie musi się tak skończyć. NCEŻ dodaje, że dodatkowa energia przy braku odpowiedniej aktywności fizycznej może zostać przekształcona w tkankę tłuszczową, ale o masie ciała po jednym dniu nie pisze.

Co zrobić dzień po przejedzeniu?

Naszym zdaniem wystarczy wrócić do zwykłych posiłków, bez głodówki i odpracowywania jedzenia. NFZ radzi w święta spacer z bliskimi. Zadzwoń natychmiast pod 112 między innymi przy nagłym bólu lub dyskomforcie w klatce piersiowej, który nie mija, silnym bólu brzucha, który zaczął się nagle, krwawych wymiotach i czarnym, smolistym stolcu.

Jak nie przytyć w święta?

NFZ pisze, że święta nie muszą kończyć się przybraniem na wadze, i radzi jeść regularnie, nie stosować głodówek oraz zamienić słodzone napoje na wodę. Liczenie kalorii nie jest naszym zdaniem potrzebne.

Jakie są dietetyczne potrawy na święta Bożego Narodzenia?

NFZ radzi rybę upiec albo ugotować zamiast smażyć, pierogi podgrzać we wrzątku zamiast na patelni, a kompot z suszu robić bez dodawania cukru. Naszym zdaniem nie trzeba zmieniać całego menu.

Co się dzieje, gdy mało jemy?

Według NCEŻ i NFZ wygłodzenie może utrudniać kontrolowanie wielkości porcji. NCCIH wymienia wśród możliwych skutków postu bóle głowy, omdlenia, osłabienie i odwodnienie. Gdy podejrzewasz zaburzenie odżywiania, NHS radzi jak najszybciej pójść do lekarza.

Źródła

Dostęp do źródeł – 6 i 7 listopada 2026 r.

  1. NCEŻ NIZP-PZH, Jak jeść podczas świąt? Porady psychologa, 21 grudnia 2018.
  2. NCEŻ NIZP-PZH, Jak przeżyć święta bez wyrzutów sumienia, 20 grudnia 2022.
  3. NCEŻ NIZP-PZH, Jak jeść, aby poczuć sytość, 15 maja 2024.
  4. NFZ, Jak jeść w święta bez wyrzutów sumienia, 12 grudnia 2025.
  5. NFZ, Domowa zagadka niekryminalna o przechowywaniu żywności, 18 października 2022.
  6. NFZ, Nagła choroba? Gdzie się leczyć w czasie Świąt Bożego Narodzenia?, 23 grudnia 2025.
  7. NFZ, Gdzie do lekarza w nocy, w weekend i w święta, 3 kwietnia 2026.
  8. NFZ, 14 sierpnia dniem wolnym w Centrali i Oddziałach Wojewódzkich NFZ. Nasza infolinia działa przez całą dobę, 12 sierpnia 2026.
  9. pacjent.gov.pl, Jak zdrowo przeżyć święta, 24 grudnia 2020.
  10. pacjent.gov.pl, Święta Bożego Narodzenia. Gdzie znajdziesz pomoc medyczną?, 22 grudnia 2022.
  11. Portal NIZP-PZH, Jak układać produkty w lodówce?
  12. gov.pl, Inne numery alarmowe.
  13. GIS, Bezpieczna żywność na święta, 18 grudnia 2025.
  14. FDA, Safe Food Handling, Serving Up Safe Buffets.
  15. National Center for Home Food Preservation (NCHFP), Freezing Cheese.
  16. WHO, Healthy diet.
  17. WHO/Europe, No level of alcohol consumption is safe for our health, 4 stycznia 2023.
  18. KCPU, Alkohol. Czy można pić bezpiecznie?, ulotka.
  19. NIZP-PZH, Normy żywienia dla populacji Polski, 2024.
  20. EFSA, Dietary Reference Values, tabele zbiorcze, 2017.
  21. NHS, Indigestion, Heartburn and acid reflux, Chest pain, Heart attack, Vomiting blood, Bleeding from the bottom, Stomach ache, Binge eating disorder, Eating disorders.
  22. NIDDK, Symptoms & Causes of Indigestion, marzec 2025.
  23. NIDDK, Eating, Diet, & Nutrition for GER & GERD, lipiec 2020.
  24. NIDDK, Symptoms & Causes of Binge Eating Disorder, maj 2021.
  25. NCCIH, Detoxes and Cleanses, marzec 2025.
  26. NHLBI, Heart Attack – Symptoms, 24 marca 2022.
  27. MedlinePlus, Indigestion, Gastrointestinal bleeding, Heart attack.
  28. Hollands i wsp. Cochrane Database of Systematic Reviews 2015, PMID 26368271.
  29. Robinson i wsp. American Journal of Clinical Nutrition 2014, PMID 24847856.
  30. Robinson i wsp. Obesity Reviews 2014, PMID 25040672.
  31. Kosīte i wsp. 2019, PMID 31462252.
  32. Kwok i wsp. British Journal of Nutrition 2019, PMID 30630543.
  33. Klein i Kiat. Journal of Human Nutrition and Dietetics 2015, PMID 25522674.

O autorze: Zespół dietetyków Fit Apetit. Tekst opiera się na materiałach NCEŻ, NFZ, GIS, WHO, NHS i NIDDK oraz publikacjach z PubMed.

Potrzebujesz pomocy w wyborze konkretnej diety lub zestawu dań?

Skontaktuj się z naszym zespołem dietetyków, który pomoże Ci wybrać odpowiednią dietę.

Dobierz dietę z kalkulatorem

Jesteśmy od pon. do pt. w godz.: 8:00 – 17:00.

Potrzebujesz pomocy w wyborze konkretnej diety lub zestawu dań?

Zobacz także

Aplikacja FitChoice

- narzędzie Twojej diety pudełkowej

Pobierz aplikację FitChoice

Możliwość samodzielnego wyboru dań

Możliwość oceniania posiłków

Funkcja zaproś znajomych z kodem rabatowym

Zmiany adresów i terminów dostaw