Herbata przeziębieniowa z imbirem i goździkami – przepis i co mówią źródła

herbata na przeziebienie Herbata przeziębieniowa z imbirem i goździkami – przepis i co mówią źródła

Wiele osób kojarzy przeziębienie z okresem od września do marca, z chłodem i przewianiem. Przyczyną są jednak wirusy. Według amerykańskiej agencji zdrowia publicznego CDC przeziębienie może wywołać ponad 200 różnych wirusów, najczęściej rinowirusy, a zachorować można o każdej porze roku. Wirusy przenoszą się głównie drogą kropelkową, gdy chory kaszle lub kicha, a także przez ręce – wystarczy dotknąć skażonej powierzchni, a potem oczu, nosa albo ust. Ubiór dopasowany do pogody nie zastąpi więc higieny, ale chroni przed wychłodzeniem i sprawia, że jesienią i zimą łatwiej spędzać czas na dworze.

Zima to dla dzieci czas zabaw na śniegu, lepienia bałwanów i bitew na śnieżki. Ciepła czapka, szalik i rękawiczki zapewniają wtedy dziecku komfort i ograniczają kontakt skóry ze śniegiem. W domowych napojach dla dzieci często pojawiają się anyż, miód i imbir, ale przy każdym z nich obowiązują zastrzeżenia. Miodu nie podaje się dzieciom przed ukończeniem 12. miesiąca życia, bo może zawierać przetrwalniki bakterii wywołujących botulizm niemowlęcy – ostrzegają przed tym Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) i brytyjska publiczna służba zdrowia NHS. Europejska Agencja Leków (EMA) nie zaleca herbaty leczniczej z owoców anyżu dzieciom poniżej 12 lat. W większości wskazań nie zaleca też preparatów z imbiru dzieciom i młodzieży. Herbata z imbirem na przeziębienie jest więc napojem przede wszystkim dla dorosłych, a małym dzieciom NHS radzi w ogóle nie podawać gorących napojów.

Przy pierwszych objawach pojawia się pytanie, co pić na przeziębienie, żeby szybciej wrócić do formy. NHS radzi przede wszystkim odpoczywać i pić dużo płynów, na przykład wody, żeby się nie odwodnić. Ciepła herbata na przeziębienie z cynamonem cejlońskim, imbirem czy dziką różą to jeden ze sposobów na uzupełnianie płynów, a nie lek. Według CDC przeziębienie trwa zwykle krócej niż tydzień, a objawy osiągają szczyt w ciągu 2–3 dni od zakażenia. Gdy objawy dokuczają, warto zapytać farmaceutę, który doradzi lek obniżający gorączkę, łagodzący ból albo udrażniający nos. Antybiotyki na przeziębienie nie działają, bo wywołują je wirusy. NHS zaleca kontakt z lekarzem, gdy wysoka temperatura utrzymuje się dłużej niż 3 dni albo objawy się nasilają lub nie mijają po 10 dniach. To samo NHS radzi, gdy kaszel trwa ponad 3 tygodnie, pojawia się duszność lub ból w klatce piersiowej albo przeziębienie dotyczy osoby z chorobą przewlekłą lub osłabioną odpornością. Z lekarzem skontaktuj się też, gdy niepokoją Cię objawy przeziębienia u dziecka. Przy nagłym bólu w klatce piersiowej, który nie mija, albo poważnych trudnościach z oddychaniem od razu dzwoń pod numer 999 lub 112.

Jak uchronić się przed przeziębieniem w miejscach publicznych?

Każdego dnia większość z nas korzysta z komunikacji miejskiej, pracuje w biurze albo robi zakupy, a w takich miejscach łatwo o kontakt z wirusami. Nie wszyscy chorzy zostają w domu, dlatego przydają się proste nawyki, które NHS wymienia jako najlepsze sposoby na uniknięcie przeziębienia. Należą do nich mycie rąk ciepłą wodą z mydłem, niedotykanie oczu i nosa oraz niekorzystanie z tych samych ręczników i kubków co osoba przeziębiona. Gdy sam masz objawy, kichaj i kaszlaj w chusteczkę i od razu ją wyrzucaj, a przy wysokiej temperaturze zostań w domu. Herbatka na przeziębienie nie zastąpi tych zasad. EMA opisuje preparaty z kłącza imbiru i owoców anyżu jako tradycyjne leki roślinne łagodzące objawy, a żadna z ich monografii nie wymienia zapobiegania przeziębieniu.

Niektóre osoby zniechęcają się do herbatek na przeziębienie, bo nie smakują im gotowe mieszanki ze sklepu. Rozgrzewająca herbata na przeziębienie może mieć za bazę praktycznie dowolną herbatę, a smak łatwo dopasować, dodając cynamon, goździki albo miód. Tego typu herbata z imbirem na przeziębienie dobrze sprawdza się też jako ciepły napój do odpoczynku, na przykład do książki albo serialu pod kocem.

Domowa herbata na przeziębienie może powstać z klasycznej czarnej herbaty albo z herbaty owocowej. Z nazwy mieszanki nie wynikają jej właściwości, dlatego przy gotowych produktach warto czytać skład na opakowaniu. Dzięki temu sprawdzisz, czy w środku jest przede wszystkim susz roślin, czy aromaty i cukier. Jeśli herbata ziołowa na przeziębienia, którą wybierasz, ma krótki i zrozumiały skład, łatwiej ocenisz, co pijesz.

W jaki sposób skomponować najlepszą herbatę na przeziębienie?

Herbata z imbirem na przeziębienie to ciepły napój, który przyjemnie rozgrzewa, dlatego wiele osób sięga po nią przy bólu gardła, katarze czy uczuciu przemarznięcia. Herbata rozgrzewająca na przeziębienie szczególnie często zawiera dodatek świeżego imbiru, który bez trudu kupisz w markecie albo w warzywniaku.

Właściwości lecznicze Europejska Agencja Leków przypisuje nie herbacie, lecz preparatom z kłącza imbiru. W monografii z 2025 roku uznaje je (sproszkowane kłącze i nalewki) za tradycyjny lek roślinny stosowany u dorosłych w łagodzeniu objawów przeziębienia. Jako tradycyjny lek roślinny EMA opisuje je także przy łagodnych dolegliwościach trawiennych ze wzdęciami, przejściowym braku apetytu i drobnych bólach stawów. Stosowanie tradycyjne oznacza, że wskazanie opiera się na długoletnim użyciu, a nie na badaniach klinicznych. Na badaniach EMA opiera tylko jedno wskazanie imbiru, czyli zapobieganie nudnościom i wymiotom w chorobie lokomocyjnej. Jeśli objawy przeziębienia utrzymują się dłużej niż tydzień mimo stosowania preparatu z imbiru, EMA zaleca kontakt z lekarzem. W ciąży z ostrożności lepiej unikać preparatów z imbiru, a podczas karmienia piersią EMA ich nie zaleca, bo brakuje danych o bezpieczeństwie. Herbatki rozgrzewające na przeziębienie i herbatka imbirowa na przeziębienia to napoje, a nie leki, więc tych wskazań nie można przenieść wprost na domowy napar.

Często pada też pytanie, na co pomaga imbir z goździkami. Z tej pary EMA przypisuje łagodzenie objawów przeziębienia u dorosłych tylko preparatom z kłącza imbiru, a nie domowemu naparowi. Dla goździków, czyli suszonych pąków kwiatowych, EMA nie przyjęła monografii leku roślinnego. Monografię ma olejek goździkowy, ale stosuje się go miejscowo w jamie ustnej, wyłącznie u dorosłych i nie dłużej niż tydzień. Wskazania to drobne stany zapalne jamy ustnej lub gardła, przy których olejek stosuje się w płukankach, oraz ból zęba z ubytkiem. Ten ból olejek łagodzi tylko doraźnie, dlatego EMA zaleca jak najszybszą wizytę u dentysty. Czy goździki są dobre na przeziębienie? EMA takiego zastosowania nie uznała, a goździki dodane do naparu są przyprawą. Herbata z goździkami i imbirem ma właściwości przede wszystkim smakowe – wyrazisty, korzenny smak i aromat – i nie jest tym samym co olejek goździkowy czy preparaty z imbiru opisane w monografiach.

Kolejnym składnikiem, który pojawia się w odpowiedziach na pytanie, co pić przy przeziębieniu, jest cynamon. Niemiecki Federalny Instytut Oceny Ryzyka (BfR) w uproszczeniu dzieli go na dwa rodzaje. Cynamon cejloński według BfR zawiera niewiele kumaryny, a kasja (cassia) średnio około 3 g w kilogramie. U szczególnie wrażliwych osób kumaryna może uszkadzać wątrobę, choć zwykle odwracalnie. BfR wylicza, że dorosły ważący 60 kg osiąga tolerowane dzienne pobranie kumaryny przy około 2 g kasji, a dziecko ważące 15 kg już przy około 0,5 g.

Jeśli często dodajesz cynamon do napojów i potraw, lepiej wybrać cejloński. W proszku trudno go odróżnić od kasji, ale laska cynamonu cejlońskiego składa się z wielu cienkich, zwiniętych warstw. Korę cynamonowca cejlońskiego EMA uznaje za tradycyjny lek roślinny tylko przy łagodnych dolegliwościach trawiennych ze wzdęciami i przy łagodnej biegunce u dorosłych. Przeziębienia, bólów stawów ani zakażeń ta monografia nie wymienia. Herbata z cynamonem i imbirem dobrze łączy się też z miodem albo sokiem z cytryny.

Jak przygotować herbatę na przeziębienie krok po kroku

Większość osób chce, żeby przygotowanie herbaty nie zajmowało dużo czasu. Napar z imbirem i przyprawami zrobisz w kilkanaście minut, a herbata na przeziębienie dla dzieci wymaga kilku zmian opisanych niżej. Bazą może być gotowa herbata albo sama woda. W rondelku przygotujesz napój dla kilku osób. Do wody wrzuć plasterki imbiru, kilka goździków, laskę cynamonu cejlońskiego albo owoce anyżu, możesz też dodać suszoną dziką różę lub inne zioła. W ciąży i podczas karmienia piersią anyż pomiń, bo EMA nie zaleca go w tym okresie z powodu braku danych o bezpieczeństwie. Anyżu nie dodawaj też przy uczuleniu na anyż, anetol albo rośliny selerowate, takie jak seler, koper, koper włoski, kolendra czy kminek. Takie uczulenie EMA wymienia jako przeciwwskazanie. Doprowadź do wrzenia, odstaw na co najmniej 5 minut i przecedź. Miód i sok z cytryny dodaj na końcu, do smaku, a napój pij nieco przestudzony, żeby się nie poparzyć. Herbata z miodem na przeziębienie ma też prostszy zamiennik bez herbaty, opisany w poradniku NHS. Do kubka przegotowanej wody wyciśnij pół cytryny, dodaj 1–2 łyżeczki miodu i wypij napój na ciepło. NHS zaznacza, że dowody na jego działanie przy kaszlu są ograniczone.

Gdy maluch choruje, trudniej namówić go do picia, a NHS radzi przy przeziębieniu pić dużo płynów, żeby nie dopuścić do odwodnienia. Herbatka na przeziębienie dla dzieci powinna być letnia i przygotowana na samej wodzie. NHS przestrzega przed podawaniem małym dzieciom gorących napojów i uznaje, że zwykła herbata nie jest dla nich odpowiednia. Anyżu ani cynamonu nie podawaj dziecku jako leku. EMA nie zaleca herbatek z owoców anyżu dzieciom poniżej 12 lat, a preparatów z kory cynamonowca cejlońskiego dzieciom i młodzieży poniżej 18 lat. Zalecenia te dotyczą produktów leczniczych i nie obejmują przypraw używanych w kuchni. Miód podawaj dopiero po ukończeniu 12. miesiąca życia. Imbiru nie traktuj jako środka na przeziębienie u dziecka. Z powodu braku danych EMA nie zaleca preparatów z imbiru na przeziębienie dzieciom i młodzieży poniżej 18 lat. Dziecko czasem chętniej pije z ulubionego kubka.

Codzienne nawyki a przeziębienie

Gdy choroba już się pojawi, można głównie łagodzić jej objawy, dlatego warto zadbać o codzienne nawyki. NHS wśród sposobów na uniknięcie przeziębienia wymienia, obok mycia rąk, dbanie o dobrą kondycję i zdrowie. Podstawą jest zdrowy tryb życia, w tym urozmaicona dieta z pełnowartościowych posiłków z dużą ilością warzyw i owoców. Kaloryczność i podział na makroskładniki warto dopasować do indywidualnego zapotrzebowania. Suplementy takiej diety nie zastąpią. W przeglądzie Cochrane regularne przyjmowanie witaminy C w dawce co najmniej 200 mg dziennie nie zmniejszało liczby przeziębień w populacji ogólnej, a skracało ich czas o 8% u dorosłych i o 14% u dzieci oraz łagodziło ich przebieg. O mniej więcej połowę rzadziej chorowały tylko osoby krótkotrwale narażone na skrajny wysiłek fizyczny, na przykład maratończycy, narciarze i żołnierze ćwiczący w warunkach subarktycznych. O suplementacji zimą najlepiej porozmawiać z lekarzem, który oceni, czy potrzebne są badania w kierunku niedoborów.

Do zdrowego trybu życia należy też regularny ruch. W natłoku obowiązków łatwo o nim zapomnieć. Nawet niewielki, ale systematyczny wysiłek łatwiej utrzymać, jeśli rodzaj aktywności dopasujesz do swoich możliwości, tak żeby się nie zniechęcić. Warto też rzucić palenie, bo według NHS palenie może nasilać objawy przeziębienia.

Jeśli przeziębienie zatrzyma Cię w domu na kilka dni, trudniej o zakupy i codzienne gotowanie. Gotowe posiłki możesz wtedy zamówić na dalsze dni choroby, bo zamawiasz od jednego dnia. Nasza kuchnia mieści się w Warszawie, a dowozimy do ponad 1400 miejscowości w Polsce, więc zamówisz u nas także catering dietetyczny w Jeleniej Górze.

Źródła


Autor – Zespół dietetyków Fit Apetit

Czytaj więcej:

Potrzebujesz pomocy w wyborze konkretnej diety lub zestawu dań?

Skontaktuj się z naszym zespołem dietetyków, który pomoże Ci wybrać odpowiednią dietę.

Dobierz dietę z kalkulatorem

Jesteśmy od pon. do pt. w godz.: 8:00 – 17:00.

Potrzebujesz pomocy w wyborze konkretnej diety lub zestawu dań?

Zobacz także

Aplikacja FitChoice

- narzędzie Twojej diety pudełkowej

Pobierz aplikację FitChoice

Możliwość samodzielnego wyboru dań

Możliwość oceniania posiłków

Funkcja zaproś znajomych z kodem rabatowym

Zmiany adresów i terminów dostaw