Czym charakteryzują się jagody goji?

Czym są jagody goji? To owoce kolcowoju pospolitego (Lycium barbarum), krzewu z rodziny psiankowatych, jedzone świeże i suszone, a także przetwarzane na sok. Według tabel składu żywności (USDA FoodData Central, norweska Matvaretabellen) 100 g suszonych jagód goji ma 290–349 kcal, 11–14 g białka i 11–13 g błonnika. Poniżej opisujemy ich właściwości, wyniki badań na ludziach (czyli to, na co jagody goji mogą pomagać), możliwe skutki uboczne i sytuacje, w których trzeba na nie uważać – przede wszystkim przy leczeniu warfaryną i przy alergii pokarmowej.

Czym są jagody goji?

Jagody goji znane są głównie w Azji. Według przeglądu Cheng i wsp. (2015) w Chinach i innych krajach azjatyckich od ponad 2000 lat są używane w medycynie tradycyjnej i jako żywność. W krajach zachodnich sprzedaje się je od początku XXI wieku, głównie jako tzw. zdrową żywność (Potterat, 2010). Są to owoce chińskiej rośliny kolcowój pospolity (jej inna nazwa to kolcowój szkarłatny). Nazwą goji określa się też owoce blisko spokrewnionego gatunku Lycium chinense.

Jak są jeszcze określane jagody goji? W literaturze i rozmaitych artykułach można natknąć się na zamienną nazwę „czerwone diamenty Wschodu”.

Jaki jest smak jagód goji? Suszone jagody goji są słodkie, bo prawie połowę ich masy stanowią cukry (45,6–50,5 g w 100 g według USDA i Matvaretabellen). W internecie często porównuje się je do żurawiny, ale takie porównania są subiektywne i zależą od tego, czy chodzi o owoce świeże, suszone czy dosładzane.

Po raz kolejny warto wrócić (przynajmniej myślami) do kontynentu azjatyckiego. W reklamach jagód goji często pojawiają się Himalaje i doliny Tybetu, ale owoce badane w pracach naukowych pochodzą głównie z upraw w Chinach. Jagody goji zbiera się z krzewów uprawnych, przy których stosuje się środki ochrony roślin. W 75 próbkach suszonych jagód goji kupionych na rynkach w Chinach wykryto pozostałości 27 pestycydów. Ryzyko przy długotrwałym spożyciu autorzy ocenili jako niskie, ale wskaźnik ryzyka ostrego ponad pięciokrotnie przekraczał poziom uznawany za dopuszczalny, głównie z powodu insektycydów (Pan i wsp., 2024).

Innymi słowy, nazwa regionu na opakowaniu sama w sobie nie mówi, czy owoce są wolne od pozostałości środków ochrony roślin.

Jagody goji – właściwości zdrowotne

Skąd się wzięła popularność jagód goji? W reklamach przypisuje się jagodom goji właściwości przeciwstarzeniowe (Potterat, 2010) i nazywa się je superfood bogatym w przeciwutleniacze. Memorial Sloan Kettering Cancer Center (MSKCC) w bazie About Herbs podsumowuje jednak, że bezpieczeństwa i skuteczności goji w chorobach przewlekłych nie ustalono, a badań na ludziach jest niewiele. Unijny wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych (rozporządzenie 432/2012) nie zawiera żadnego wpisu dla jagód goji.

Najczęściej badanym składnikiem jagód goji jest kompleks polisacharydowy LBP (polisacharydy Lycium barbarum). W badaniach laboratoryjnych wykazywał on właściwości przeciwutleniające (Potterat, 2010), a na komórkach nowotworowych i u myszy hamował wzrost niektórych nowotworów (Cheng i wsp., 2015). Według MSKCC przeciwnowotworowego działania jagód goji nie sprawdzano jednak w badaniach klinicznych, więc nie wiadomo, czy jedzenie owoców zmniejsza ryzyko nowotworu.

Często pada też pytanie o odporność. W badaniach laboratoryjnych polisacharydy goji poprawiały odpowiedź immunologiczną, a w kilku niewielkich badaniach u zdrowych osób picie soku z goji wiązało się z lepszym samopoczuciem i lepszymi parametrami odporności (Cheng i wsp., 2015). Witamina C ma dopuszczone oświadczenie dotyczące układu odpornościowego, ale jej zawartość w suszonych jagodach goji jest niepewna (piszemy o tym niżej), więc tego oświadczenia nie można przypisać tym owocom.

W składzie jagód goji znajduje się także białko – 14,3 g w 100 g suszonych owoców według USDA i 11,2 g według Matvaretabellen. W obu przypadkach białko dostarcza ok. 15–16% ich energii, więc według rozporządzenia 1924/2006 jagody goji są źródłem białka. W porcji 28 g (około 5 łyżek) to ok. 3–4 g białka.

Najwięcej jest jednak węglowodanów. Same cukry to 45,6 g w 100 g według USDA i 50,5 g według Matvaretabellen. Tłuszczu suszone jagody goji mają mało, od 0,39 g (USDA) do 2,4 g (Matvaretabellen) w 100 g.

Co jeszcze znajduje się w składzie? Karotenoidy, przede wszystkim zeaksantyna (Li i wsp., 2021), i wspomniane polisacharydy.

Jagody goji są źródłem żelaza. W 100 g suszonych owoców jest od 3,1 mg (Matvaretabellen) do 6,8 mg (USDA) żelaza, czyli 22–49% referencyjnej wartości spożycia (14 mg), oraz 58–190 mg wapnia. Tabela norweska podaje też m.in. 0,77 mg witaminy B2, 0,54 mg miedzi i 0,8 mg cynku. Najbardziej różnią się dane o witaminie C. USDA podaje 48,4 mg w 100 g, ale ta wartość pochodzi z etykiety produktu przeliczonej przez USDA. W tabeli norweskiej, opartej na analizie laboratoryjnej, witaminy C jest 0 mg. Skład zależy więc od konkretnego produktu i warto sprawdzać go na etykiecie.

Co jeszcze jest ważne? Gdy czytasz, na co mają pomagać jagody goji, sprawdź, z jakiego badania pochodzi dana informacja:

• wzrok – w pilotażowym badaniu z losowym przydziałem, ale bez zaślepienia, 27 osób w wieku 45–65 lat przez 90 dni, pięć razy w tygodniu, jadło 28 g jagód goji albo przyjmowało suplement z luteiną i zeaksantyną; w grupie jedzącej jagody goji wzrosła gęstość barwnika plamki żółtej, czyli wskaźnik ochrony siatkówki przed światłem niebieskim (Li i wsp., 2021)
• poziom cukru we krwi – według MSKCC w małym badaniu u chorych na cukrzycę typu 2 polisacharydy goji obniżały poziom glukozy
• ciśnienie tętnicze krwi – w metaanalizie 10 badań z losowym przydziałem uczestników jedzenie jagód goji nie zmieniało ciśnienia (Toh i wsp., 2022)
• ochrona komórek nerwowych i wątroby – opisana w badaniach na komórkach i zwierzętach (Cheng i wsp., 2015), nie u ludzi

Najwięcej danych dotyczy tłuszczów we krwi. W metaanalizach badań z losowym przydziałem uczestników jedzenie jagód goji wiązało się z niewielkim spadkiem trójglicerydów (o ok. 0,14 mmol/l) i wzrostem cholesterolu HDL, czyli „dobrej” frakcji (o ok. 0,06–0,07 mmol/l). Poziomu „złego” cholesterolu LDL jagody goji istotnie nie obniżały (Toh i wsp., 2022; Zeng i wsp., 2023). Autorzy nowszej z tych prac zaznaczają, że potrzebne są większe badania.

Jagody goji a odchudzanie

Sporo osób zastanawia się, czy jagody goji pasują do diety odchudzającej. Jagody goji nie mają dopuszczonego w Unii Europejskiej oświadczenia zdrowotnego dotyczącego masy ciała. Suszone owoce są przy tym kaloryczne – 100 g ma 290–349 kcal, a porcja 28 g ok. 81–98 kcal. Prawie połowę ich masy stanowią cukry, 45,6–50,5 g w 100 g (USDA, Matvaretabellen).

W jagodach goji nie brakuje błonnika pokarmowego: 11–13 g w 100 g, czyli ok. 3–3,6 g w porcji 28 g. Według rozporządzenia 1924/2006 to w obu tabelach wysoka zawartość błonnika (co najmniej 6 g w 100 g). W diecie redukcyjnej jagody goji mogą być dodatkiem w odmierzonej porcji, a nie sposobem na odchudzanie.

Jagody goji – skutki nadmiaru

Czy jagody goji są zdrowe? Dla większości osób to zwykła żywność. Przegląd Potterata (2010) nie wskazuje oznak toksyczności tej rośliny, a działania niepożądane opisane w literaturze to przede wszystkim interakcja z warfaryną i reakcje alergiczne (MSKCC). Czy można je jeść bez zwracania uwagi na porcję? Lepiej nie, bo to owoce kaloryczne i słodkie.

Suszone jagody goji możesz jeść na surowo. Wtedy jednak najłatwiej zjeść ich więcej, niż planujesz. Porcja 28 g to ok. 81–98 kcal i 13–14 g cukrów.

Generalnie skutki uboczne opisywano rzadko, w postaci pojedynczych przypadków (MSKCC).

Pytanie o zatrucie jagodami goji dotyczy zwykle atropiny, alkaloidu, którego obecność w jagodach goji od lat budzi wątpliwości. W badaniu Adams i wsp. (2006) w ośmiu próbkach suszonych, dojrzałych owoców z Chin i Tajlandii atropina była w każdej próbce, ale w ilości najwyżej 19 µg/kg, czyli według autorów daleko poniżej poziomu toksycznego.

Często podawana dzienna ilość „maksymalnie 12 g” pochodzi z chińskiej farmakopei, która dla owoców goji jako żywności i surowca leczniczego podaje 6–12 g dziennie (Zhang i wsp., 2015). W opisanych przypadkach interakcji z warfaryną chorzy przyjmowali goji w większych ilościach. W badaniach z udziałem ludzi stosowano też większe ilości, np. 15 g suszonych jagód dziennie przez 16 tygodni, gotowanych z posiłkami (Toh i wsp., 2021). W badaniu wzroku zdrowi dorośli jedli 28 g pięć razy w tygodniu. Na reakcje alergiczne i interakcje z lekami trzeba uważać niezależnie od porcji.

Jagody goji – przeciwwskazania do stosowania

Są jednak sytuacje, w których na jagody goji trzeba bardzo uważać. Jeśli chorujesz przewlekle albo przyjmujesz leki i chcesz mieć pewność, że jagody goji Ci nie zaszkodzą, porozmawiaj z lekarzem.

Kiedy należy „trzymać rękę na pulsie”? Przede wszystkim wtedy, gdy przyjmujesz leki przeciwzakrzepowe. Opisano przypadki osób leczonych warfaryną, u których po piciu herbaty, soku albo wina z goji wzrósł wskaźnik krzepliwości INR, a część z nich miała krwawienia (Lam i wsp., 2001; Leung i wsp., 2008; Rivera i wsp., 2012; Zhang i wsp., 2015). MSKCC odradza produkty z goji osobom przyjmującym warfarynę lub inne leki przeciwzakrzepowe. Wyciąg z goji może też wpływać na rozkład leków metabolizowanych przez enzymy CYP3A4, CYP2C9 i CYP2C19, dlatego przy stałym leczeniu zapytaj o jagody goji lekarza albo farmaceutę.

Jak to jest z kobietami w ciąży czy karmiącymi mamami? Badań bezpieczeństwa jagód goji w ciąży i podczas karmienia piersią nie opisują ani MSKCC, ani przegląd Potterata. Dlatego o jedzeniu jagód goji w tym czasie, zwłaszcza w większych ilościach albo jako soku czy suplementu, porozmawiaj ze swoim ginekologiem.

Uważać powinny też osoby z alergią pokarmową. Opisano reakcje alergiczne po zjedzeniu jagód goji, także wstrząs anafilaktyczny (Monzón Ballarín i wsp., 2011; Zauli i Mirarchi, 2015). W badaniu Larramendi i wsp. (2012) testy skórne na jagody goji były dodatnie u 24 z 31 osób uczulonych na pokarmy roślinne, choć większość z nich nigdy goji nie jadła. Autorzy wiążą to z białkami LTP (białkami przenoszącymi lipidy), które są też np. w skórce brzoskwini. W innym badaniu stwierdzono reakcję krzyżową z pomidorem. W nowszej pracy wśród białek wiążących przeciwciała IgE osób uczulonych wskazano też białka z grup wicylin i legumin (Uasuf i wsp., 2020). MSKCC odradza jagody goji osobom z alergią na białka LTP.

Jagody goji a cateringi dietetyczne

Tak naprawdę nie wiesz, czy te owoce znajdują się w dietach pudełkowych? Menu tworzy zespół dietetyków i kucharzy Fit Apetit. Jagód goji nie obiecujemy w konkretnym zestawie. Każde danie ma w menu opis z kalorycznością i rozkładem makroskładników, więc skład posiłków sprawdzisz przed zamówieniem. Opisy poszczególnych diet znajdziesz na stronie gotowych diet Fit Apetit.

Gdy z powodu alergii albo leczenia warfaryną unikasz jagód goji, zapytaj przed zamówieniem naszego dietetyka (dietetyk@fitapetit.com.pl), która dieta i który wariant zestawu będą dla Ciebie odpowiednie.

Jeśli chcesz spróbować gotowych posiłków, nie musisz od razu zamawiać ich na dłużej. Zamawiasz od jednego dnia. Posiłki przewozimy w samochodach chłodniczych i dowozimy do ponad 1400 miejscowości w Polsce, wśród nich do Piły.

Jagody goji – podsumowanie wiadomości

Jagody goji są znane przede wszystkim na kontynencie azjatyckim. W Chinach od ponad 2000 lat jada się je i stosuje w medycynie tradycyjnej.

To owoce (określane także mianem „czerwonych diamentów Wschodu”) chińskiego kolcowoju pospolitego. Smak suszonych owoców jest słodki, bo prawie połowę ich masy stanowią cukry.

Jaki jest wpływ na zdrowie? Właściwości kompleksu polisacharydowego LBP, m.in. działanie na komórki nowotworowe i odporność, opisano głównie w badaniach laboratoryjnych i na zwierzętach. U ludzi badań jest niewiele. W metaanalizach jagody goji nieznacznie obniżały trójglicerydy i podnosiły cholesterol HDL, a w małym badaniu zwiększały gęstość barwnika plamki żółtej.

Jakie są właściwości odżywcze jagód goji? W 100 g suszonych owoców jest 11–14 g białka, 11–13 g błonnika i 3,1–6,8 mg żelaza, ale też 290–349 kcal i 45,6–50,5 g cukrów. Dane o witaminie C są sprzeczne (od 0 do 48,4 mg), więc nie warto traktować jagód goji jako jej źródła.

Jagody goji nie mają w UE dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych. Takie oświadczenia dotyczą zawartych w nich składników, np. żelaza.

Atropina była w badanych suszonych, dojrzałych owocach w śladowych ilościach (najwyżej 19 µg/kg), daleko poniżej poziomu toksycznego.

Chińska farmakopea podaje dla owoców goji 6–12 g dziennie. Przy jedzeniu na surowo pilnuj porcji, bo to owoce kaloryczne i słodkie.

Kiedy należy szczególnie uważać na jagody goji? Przy leczeniu warfaryną i innymi lekami przeciwzakrzepowymi oraz przy alergii pokarmowej (zwłaszcza na białka LTP). W ciąży i podczas karmienia piersią decyzję o jedzeniu jagód goji podejmij razem z lekarzem.

Jagód goji nie obiecujemy w konkretnym zestawie Fit Apetit. Jeśli musisz ich unikać, przed zamówieniem napisz do naszego dietetyka na adres dietetyk@fitapetit.com.pl.

Bibliografia

1. Cheng, J., Zhou, Z. W., Sheng, H. P., He, L. J., Fan, X. W., He, Z. X., … & Zhou, S. F. (2015). An evidence-based update on the pharmacological activities and possible molecular targets of Lycium barbarum polysaccharides. Drug Design, Development and Therapy, 9, 33–78.
2. Potterat, O. (2010). Goji (Lycium barbarum and L. chinense): Phytochemistry, pharmacology and safety in the perspective of traditional uses and recent popularity. Planta Medica, 76(1), 7–19.
3. Memorial Sloan Kettering Cancer Center, About Herbs, „Lycium” (aktualizacja 10.12.2021, odczyt 23.10.2026).
4. USDA FoodData Central, rekord 173032 „Goji berries, dried” (odczyt 23.10.2026).
5. Matvaretabellen (norweska tabela składu żywności, Mattilsynet), „Goji berries, dried” (odczyt 23.10.2026).
6. Toh, D. W. K. i wsp. (2021). Enhancing the cardiovascular protective effects of a healthy dietary pattern with wolfberry (Lycium barbarum): A randomized controlled trial. American Journal of Clinical Nutrition, 114(1), 80–89.
7. Uasuf, C. G. i wsp. (2020). Emerging Allergens in Goji Berry Superfruit: The Identification of New IgE Binding Proteins towards Allergic Patients’ Sera. Biomolecules, 10(5), 689.
8. Lam, A. Y., Elmer, G. W., Mohutsky, M. A. (2001). Possible interaction between warfarin and Lycium barbarum L. Annals of Pharmacotherapy, 35(10), 1199–1201.
9. Leung, H., Hung, A., Hui, A. C., Chan, T. Y. (2008). Warfarin overdose due to the possible effects of Lycium barbarum L. Food and Chemical Toxicology, 46(5), 1860–1862.
10. Rivera, C. A., Ferro, C. L., Bursua, A. J., Gerber, B. S. (2012). Probable interaction between Lycium barbarum (goji) and warfarin. Pharmacotherapy, 32(3), e50–e53.
11. Zhang, J., Tian, L., Xie, B. (2015). Bleeding due to a probable interaction between warfarin and Gouqizi (Lycium barbarum L.). Toxicology Reports, 2, 1209–1212.
12. Adams, M., Wiedenmann, M., Tittel, G., Bauer, R. (2006). HPLC-MS trace analysis of atropine in Lycium barbarum berries. Phytochemical Analysis, 17(5), 279–283.
13. Larramendi, C. H. i wsp. (2012). Goji berries (Lycium barbarum): risk of allergic reactions in individuals with food allergy. Journal of Investigational Allergology and Clinical Immunology, 22(5), 345–350.
14. Monzón Ballarín, S. i wsp. (2011). Anaphylaxis associated with the ingestion of Goji berries (Lycium barbarum). Journal of Investigational Allergology and Clinical Immunology, 21(7), 567–570.
15. Zauli, D., Mirarchi, M. G. (2015). Anaphylaxis induced by Goji berries. Annals of Allergy, Asthma & Immunology, 114(6), 535–536.
16. Li, X., Holt, R. R., Keen, C. L., Morse, L. S., Yiu, G., Hackman, R. M. (2021). Goji Berry Intake Increases Macular Pigment Optical Density in Healthy Adults: A Randomized Pilot Trial. Nutrients, 13(12), 4409.
17. Toh, D. W. K., Low, J. H. M., Kim, J. E. (2022). Cardiovascular disease risk reduction with wolfberry consumption: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. European Journal of Nutrition, 61(3), 1177–1186.
18. Zeng, X. i wsp. (2023). L. barbarum (Lycium barbarum L.) supplementation for lipid profiles in adults: A systematic review and meta-analysis of RCTs. Medicine, 102(39), e34952.
19. Pan, W. i wsp. (2024). Occurrence, dissipation and processing factors of multi-pesticides in goji berry. Journal of Hazardous Materials, 473, 134696. Sprostowanie: Journal of Hazardous Materials, 480, 136179 (2024).
20. Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012 (wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych); rozporządzenie (WE) nr 1924/2006 (oświadczenia żywieniowe i zdrowotne).

Autor – zespół dietetyków Fit Apetit

Czytaj więcej:

• Nasiona chia – niezbędny element zdrowej diety!
• Ostropest plamisty – klucz do zdrowia i odporności!
• Kawa na odchudzanie – jaki rodzaj jest najlepszy?
• Kawa na czczo lub pusty żołądek: czy to dobry pomysł?
• Czy kawa wypłukuje magnez? Odkryj naukowe fakty i mity
• Kawa zbożowa: Dlaczego jest zdrowym wyborem na każdy dzień?
• Kawa rozpuszczalna w codziennym życiu: Właściwości i zastosowania
• Kawa bezkofeinowa: Czym różni się od zwykłej kawy i jakie ma zalety?
• Czy picie kawy jest korzystne dla zdrowia? Odkryj tajemnice czarnej kawy
• Indeks sytości – Co to jest i dlaczego jest ważny?